1954 ile 1960 yılları arasında görev yapan dönemin Mudanya Belediye Başkanı Adnan Hancıoğlu tarafından o dönemde büyük ihtiyaç olan, zeytin ticaretinin yapılması amacı ile inşa edilmiştir. Mudanya’nın uzun yıllar ticaret hayatının kalbinin attığı Hâl çarşısı Mudanya’nın merkezinde yer almaktadır.

 Mudanya Zeytin ticaretinin merkezi olan hal çarşıları, zaman içerisinde Mudanya ve Tirilye zeytinlerinin isim babalığını Bursa’nın Gemlik ilçesine kaptırınca, zeytin ve zeytinyağı ticareti de Gemlikli tüccarların tekeline geçmiştir. Bu olumsuzluk sonrasında Mudanya zeytin hâli önemini yitirmeye başlamıştır.

Mudanya’nın şu anda mahallesi olan 38 köyünden bilhassa Cuma günleri gelen vatandaşların ticaret yaptığı, mallarının satışının yapıldığı çarşıda, köyden gelen vatandaşların tüm ihtiyaçlarını karşılayacak, her türlü ürünü bulmak mümkün oluyordu. Zeytin Hâl çarşısı içerisinde halkın ihtiyacına cevap verecek olan birçok esnaf vardı. Bunların içinde Manavlar, Bıçakçılar, Berberler, Sepetçiler, Sobacılar, Nalbant, Zahireci, Elektrikçi, Tesisatçı vs. gibi el becerisi ve ustalığı gerektiren birçok esnaf Mudanyalı’ ya ve çevresindeki köylerden gelen vatandaşlara hizmet ediyorlardı. Mudanya halkının sosyalleştiği, köylerden gelen vatandaşların burada randevulaşarak, sohbetlerin edildiği, arazi alım satımlarının yapıldığı, zeytin, incir gibi tarımsal ürünler ile araç gereçlerin satıldığı bir merkezdi, Hâl çarşıları bölgesi.

1995 yılından itibaren Marketlerin, mağazaların ve AVM’ lerin artması ile küçük esnaf yaşam mücadelesi vermeye başladı. Değişim ile mücadele etmek hiçte kolay değildi. Zamana yenilen esnaf tek tek kapanarak bugün yerini büyük çoğunlukla kahvehanelerin yer aldığı bir mekân haline dönüştü.

Mudanya Hal kahvehaneleri

Bugün %90 oranında kahvehanelerin oluşturduğu bu Hal bölgesinde 5 yıl önce Mudanya Belediyesi tarafından yapılan yenilik ve düzenlemeler sonrasında, kahvehaneler ve dükkânlar modern ve göze hitap eden bir yapıya ulaşmıştı. Ancak bilhassa Cuma günleri kahvehanelere gelen vatandaşların çokluğu nedeni ile yetersiz kalan alanlar dışa doğru genişlemeye başladı. Hâl alanının ortalarına doğru yapılmış olan gölgelikler ve altına konulan masa ve sandalyeler ile de vatandaşların Halit paşa ve İpar caddeleri arasındaki geliş geçişine engel teşkil edildiği açıktır. Şimdiki durumda hanımların ve ailelerin masaların aralarından Hâl alanından geçmeleri mümkün olmamakla birlikte, bu durumu ile de halkın nazarında tepki çekmektedir.

Öyle ki Mudanya Belediyesi, Hâl çarşı esnafı ile birlikte hazırlandıkları Hâl kahveleri ile ilgili projeyi 20 Mart 2018 tarihinde Anıtlar kuruluna iletmiş. Ancak günümüze kadar anıtlar kurulu tarafından sunulan proje onaylanmamıştır. Artık Hâl kahvehaneleri olarak adlandırılan bu bölgenin mutlaka yeni proje ile tanışması gerekmektedir. Modern tuvaletlerin yapılacağı, engelli vatandaşlarımıza uygun yapılaşacağı, güvenlik sistemlerinin olacağı, aydınlanma eksikliğinin giderileceği, tüm sosyal ihtiyaçların karşılanacağı bir proje olmalı. Mudanya’nın merkezi olarak kabul ettiğimiz bu bölgenin zeminine -2 katlı otopark yapılması ile de proje revize edilmeli. Hâl camisinin önünün kapalı bir alan haline getirilip, bilhassa cenaze olduğu zamanlarında, cenaze namazının rahat kılınacağı, İpar caddesindeki trafiği aksatmayacak şekilde cenaze araçları için park yerlerinin oluşturulması ile de modernize edilmesi gerektiği kaçınılmazdır.

Bu bölgenin yeni proje ile yapılanması için anıtlar kurulunun neden olur izni vermediğini de anlamak mümkün değildir. Büyük bir kitlenin sosyalleştiği bu alanın değişen zamana ve şartlara göre yapılanması isteği, insana verilen değeri de ifade etmektedir.

Efraim PALA

Tarihi Hal Bölgesi Mudanya 2019

 Mudanya Hal Kahvehanelerinin durumu

Mudanya Hal Kahve

mudanyacicek.com sunar

Mudanya Nöbetçi Eczaneleri

Sosyal medyada bizi takip edin

facebook'ta mudanya.gen.tr'yi takip edin twitter'da Mudanya.gen.tr'yi takip edin youtube'da mudanyagentr'yi takip edin

Bu hafta öne çıkanlar