Mudanya’da uzun yıllardır eğitim veren Uludağ Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi binasının boşaltılmasıyla birlikte, mülkiyeti belediyeye ait bu stratejik yapının geleceği ilçenin önemli gündem maddelerinden biri hâline geldi.
Ekim 2026 Meclis Toplantısı’nın 1. Birleşiminde AK Parti ve MHP grupları, Mudanya’nın sosyal yapısını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak binanın “Yaşlı Bakım Evi” olarak değerlendirilmesi yönünde bir önerge sundu.
Bir kentte ihtiyaçların meclis çatısı altında dile getirilmesi, yerel demokrasinin en doğal gereğidir. Ancak o oturumda yaşananlar, binanın geleceği kadar belediye yönetiminin meclis iradesine ve karar alma süreçlerine yaklaşımını da tartışmaya açtı.
“Ben Kararımı Verdim” Söylemi ve Meclis İradesi
Belediye Başkanı Sayın Deniz Dalgıç, önergeyi usul gereği İmar, Plan ve Bütçe ile Kültür ve Sosyal İşler komisyonlarına havale etti. Buraya kadar süreç olağan işleyiş içerisinde ilerledi. Ancak hemen ardından kurduğu şu cümle dikkat çekti:
“Size kararımı söyleyeyim, öğrenci yurdu yapacağım.”
Bununla da kalınmadı. Bir başkan yardımcısı, önergenin taşınmaza fonksiyon atamasıyla ilgili olduğunu belirterek “Bu konuda meclisin alacağı bir karar yoktur.” yönünde bir değerlendirmede bulundu. Bu yaklaşımın Sayın Başkan tarafından da desteklenmesi, yetki ve karar süreçleri bakımından cevaplanması gereken soruları beraberinde getirdi.
Elbette belediye başkanının bir proje hakkında görüşünü açıklaması tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak bir projenin hayata geçirilmesine ilişkin tercih ile o projenin uygulanabilmesi için gerekli karar ve izin süreçleri aynı şey değildir.
Asıl mesele, başkanın hangi projeyi tercih ettiği değil, bu tercihin hangi hukuki ve idari süreçlerle hayata geçirileceğidir.
Şimdi sormak gerekiyor:
Eğer taşınmazın kullanım amacına ilişkin konuda meclisin herhangi bir karar yetkisi bulunmuyorsa, önerge neden üç ayrı meclis komisyonuna havale edilmiştir?
Eğer konu meclisin değerlendirmesini ve kararını gerektiriyorsa, komisyonlar henüz çalışmalarını tamamlamadan açıklanan “Ben kararımı verdim” ifadesi, devam eden karar sürecinin neresinde durmaktadır?
Sayın Başkanın öğrenci yurdu yapılacağı yönündeki açıklaması bir proje tercihini mi ifade etmektedir, yoksa gerekli karar ve izin süreçlerinin tamamlandığı anlamına mı gelmektedir?
Bu soruların yanıtı hem meclisin yetki alanının hem de belediyenin taşınmazla ilgili planlarının kamuoyu tarafından anlaşılması açısından önemlidir.
“Okundu, Kabul Edildi, Oylandı, Bitti!”
Sorun yalnızca “Ben kararımı verdim” cümlesinden ibaret değil. Aynı meclis oturumunu izlediğinizde, kararların kamuoyuna nasıl aktarıldığı konusunda da tartışılması gereken bir işleyişle karşılaşıyorsunuz.
Gündem maddeleri ve komisyon raporları meclis gündemine geldiğinde, içerikleri salondaki yurttaşların ve toplantıyı takip eden Mudanyalıların anlayabileceği biçimde açıklanmadan hızla oylamaya geçildiğine tanık oluyoruz.
Tutanak ve görüntülerde yer alan ifadeler arasında şu örnekler dikkat çekiyor:
- “Raporun okundu olarak kabulünü oylarınıza sunuyorum... Oy birliğiyle kabul edilmiştir.”
- “Komisyon kararlarına ret kullanıldı... Komisyon raporunu oylarınıza sunuyorum... Oy çokluğuyla kabul edilmiştir.”
Muhalefetin ret oyu kullandığı ve oy çokluğuyla kabul edilen konuların da bulunduğu bu süreç, aktarılan kayda göre toplam 40 saniye sürüyor.
Elbette her raporun uzun uzun okunması veya her oylamanın saatlerce sürmesi gerektiğini savunmuyoruz. Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği, gündem maddelerinin görüşülmesi ve oylanmasına ilişkin usuller belirlemiştir. Bir maddenin kısa sürede oylanması da tek başına hukuka aykırılık anlamına gelmez.
Ancak burada asıl sorulması gereken şudur: Karara bağlanan konuların içeriği, gerekçesi ve kamu yararı bakımından taşıdığı sonuçlar, meclis üyeleri ve kamuoyu tarafından anlaşılabilir biçimde ortaya konuluyor mu?
Komisyon raporlarının meclis üyelerince incelenmiş olması önemlidir. Fakat meclis toplantısı, yalnızca daha önce yapılan incelemelerin oylamaya dönüştürüldüğü bir aşama değildir. Aynı zamanda farklı görüşlerin dile getirildiği, kararların tartışıldığı ve halkın temsilcileri aracılığıyla yönetim sürecini takip edebildiği kamusal bir alandır.
5393 sayılı Belediye Kanunu ve Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği, meclisin görev ve yetkileriyle toplantı ve görüşme usullerini düzenlemektedir. Toplantı süresinin mevzuatta belirli sınırları bulunması, gündem maddelerinin anlaşılmasını ve meclis üyelerinin görüşlerini açıklamasını engelleyen bir aceleciliği zorunlu kılmaz.
Komisyon raporlarının içeriği ve alınan kararların gerekçeleri kamuoyu tarafından anlaşılabilir biçimde ortaya konulmadığında, şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından ciddi soru işaretleri doğar.
Çünkü bir kararın oylanmış olması ile o kararın kamuoyu tarafından anlaşılmış olması aynı şey değildir.
Kanun Ne Diyor, Yetki ve Sorumluluk Nasıl Paylaşılıyor?
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 17. maddesi, belediye meclisini belediyenin karar organı olarak tanımlar. Kanun'un 18. maddesi ise meclisin görev ve yetkilerini düzenler. Belediye başkanının görev ve yetkileri de aynı Kanun'un 38. maddesinde belirtilmiştir.
Dolayısıyla yerel yönetimlerde yetki ve sorumluluk dağılımını değerlendirirken iki hususu birlikte ele almak gerekir.
1. Belediye Meclisi, kanunla kendisine verilen konularda karar organıdır. İmar planlarının görüşülmesi ve onaylanması, bütçenin kabulü, stratejik planın ve yatırım programının kabulü gibi konular meclisin kanuni görevleri arasındadır. Bir belediye taşınmazının yaşlı bakım evi veya öğrenci yurdu olarak değerlendirilmesi de somut olayın özelliklerine göre imar planı, yatırım, bütçe, tahsis ve ilgili idari işlemler yönünden incelenmelidir.
Bu nedenle söz konusu binanın kullanım amacına ilişkin bütün kararların koşulsuz biçimde yalnızca meclise ait olduğunu söylemek yerine, hangi kararların hangi makamın yetkisinde olduğunun ilgili mevzuat çerçevesinde açıklığa kavuşturulması gerekir.
2. Belediye başkanının yetkileri, meclisin kanuni yetkilerini ortadan kaldırmaz. Belediye başkanı belediyenin yürütme ve idare görevlerini yerine getirir; kanunla kendisine verilen yetkileri kullanır ve meclis kararlarını uygular. Ancak başkanın bir projeye ilişkin tercihini açıklaması, kanunen meclisin kararını gerektiren bir konuda meclis kararının yerine geçmez.
Burada mesele, belediye başkanının proje önermesi veya bir tercihte bulunması değildir. Mesele, gerekli kararların hangi makam tarafından, hangi yetki kapsamında ve hangi usulle alınacağının açık olmasıdır.
İdarenin işleyişinde yetki kadar usul de önemlidir.
Meclisin önüne gelen bir önergenin komisyonlara havale edilmesi, ardından yapılacak değerlendirmenin ve alınacak kararların hangi hukuki zeminde ilerleyeceğinin açıklığa kavuşturulmasını daha da önemli hâle getirir.
Tek Aklın Değil, Ortak Aklın Mudanya’sı
Mudanya’da gençlerin barınma ihtiyacı da yaşlanan nüfusumuzun bakım hizmetlerine duyduğu ihtiyaç da değerlidir. Öğrenci yurdu ve yaşlı bakım evi seçeneklerinin hangisinin daha fazla kamu yararı sağlayacağı; ilçenin ihtiyaçları, mevcut hizmet kapasitesi, yatırım maliyeti, işletme giderleri ve uzun vadeli etkileri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Belki komisyon çalışmaları sonucunda daha kapsamlı bir analiz yapılacak ve Mudanya için en uygun seçenek belirlenecektir. Önemli olan, bu sonuca hangi süreçle ulaşıldığıdır.
Çünkü mesele yalnızca bir binanın hangi amaçla kullanılacağı değildir. Mesele, Mudanya'nın ortak değerlerinin geleceğine ilişkin kararların nasıl alındığıdır.
Mudanya halkı, kendisine ait taşınmazların geleceğinin yalnızca bir kişinin tercihi üzerinden şekillenmesini değil; hukukun çizdiği yetki sınırları içinde değerlendirilmesini, tartışılmasını ve kamu yararı doğrultusunda karara bağlanmasını bekler.
Sayın Başkan, belediye yönetimi yalnızca karar vermekten ibaret değildir. Kararların hangi yetkiyle, hangi gerekçeyle ve hangi süreçlerden geçerek alındığı da en az sonuçları kadar önemlidir.
Belediye Meclisi, kanunla kendisine verilen yetkiler çerçevesinde karar organıdır. Belediye başkanı ise kendi yetki alanında belediyeyi yönetmek ve meclis kararlarını uygulamakla görevlidir.
Mudanya'nın ihtiyacı, tek kişinin tercihiyle sınırlı bir yönetim anlayışı değil; meclisin işlevini yerine getirdiği, komisyon raporlarının erişilebilir olduğu ve kararların gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşıldığı şeffaf bir yerel yönetim sürecidir.
Çünkü meclis, yalnızca kararların oylandığı bir salon değil; farklı görüşlerin ortaya konulduğu, kamu yararının tartışıldığı ve halk adına hesap verebilirliğin sağlandığı bir karar organıdır.
Mudanya'da asıl mesele, kimin istediğinin değil, kent için neyin doğru olduğunun belirlenmesidir. Bunun yolu da tek taraflı tercihlerden değil, hukuka uygun süreçlerden, açık tartışmalardan ve ortak akıldan geçer.
Abdullah Enez EKİM
