Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın Ağustos 2026 meclis toplantısında belediyenin üç ana gelir kaynağından birini "taşınmaz satışları" olarak rahatlıkla ifade etmesi, yerel yönetim finansmanı açısından son derece kaygı verici bir zihniyeti gözler önüne sermektedir. Sayın Dalgıç’ın bu durumu son derece olağan, adeta sürdürülebilir bir bütçe kalemiymiş gibi sunması; kamu maliyesi prensiplerinin ve kamu yararı ilkesinin ne derece göz ardı edildiğini açıkça gösteriyor.
Bir kamu kurumunun bütçe dengesini sağlarken dayanacağı temel sütunlar bellidir: Sürdürülebilir ve üretken gelir kaynakları. İller Bankası payları ve emlak vergileri gibi yasal ve düzenli kaynakların yanına "taşınmaz satışını" asli bir gelir kalemi olarak koymak, kamu yönetimi ciddiyetiyle bağdaşmaz.
1. Satış Bir "Gelir" Değil, "Varlık Kaybı"dır
Her şeyden önce, bir gayrimenkulün satılması belediye bütçesine anlık bir nakit akışı sağlasa da finansal tanımı gereği bir "üretim veya hizmet geliri" değil, kamusal varlıkların eritilmesidir. Bir belediye elindeki araziyi, binayı ya da arsayı sattığında, o kentin ve gelecek nesillerin hakkı olan ortak bir mülkiyeti bir daha geri gelmemek üzere devretmiş olur. Sınırlı ve yenilenemez kaynaklar olan gayrimenkulleri birer "rutin gelir" gibi görmek, tükenişe takvim belirlemekten farksızdır. Elinizdeki arsa stokları bittiğinde neyi satarak bütçe açığını kapatacaksınız?
2. Cari Giderleri Varlık Satışıyla Finanse Etme Çıkmazı
Belediyecilikte en temel ilkelerden biri, rutin giderlerin (personel maaşları, çöp toplama, araç yakıtı vb.) sürekli ve düzenli gelirlerle karşılanmasıdır. Taşınmaz satışından elde edilen kaynağın ana gelir kalemi yapılması, çok büyük ihtimalle bu arızi (geçici) gelirlerin rutin belediyecilik harcamalarını döndürmek için kullanıldığını gösterir. Bir evi geçindirmek için evdeki eşyaları satmaya benzer bu durum; kısa vadede günü kurtarır ancak orta ve uzun vadede kurumsal iflası ve mülksüzleşmeyi beraberinde getirir.
3. Sorumlu Belediyecilik Satmak Değil, Değer Üretmektir
Belediyelerin görevi, ellerindeki kamu taşınmazlarını özel sektöre veya şahıslara satıp nakde çevirmek değildir. Asıl maharet; o taşınmazları halkın ortak kullanımına sunacak yeşil alanlara, sosyal tesislere, kreşlere dönüştürmek veya en azından kamuya düzenli kira geliri getirecek verimli modeller geliştirmektir.
4. "Siyaset Yapmayın" Söylemi: Kamusal Denetimden Kaçmanın Kolay Yolu
Sayın Başkan’ın meclis konuşmasında, bu satışlara itiraz eden vatandaşları ve muhalefeti "siyaset yapıyorlar, spekülasyon üretiyorlar" diyerek hedef alması ise meselenin başka bir vahim boyutudur.
Kamusal varlıkların satışına karşı çıkmak spekülasyon değil, kentin ortak geleceğini koruma mücadelesidir. Mudanya halkı ve meclis üyeleri elbette taşınmaz satışına destek olmayacaktır! Ne yapılmalıydı? Kentin öz kaynakları birer birer elden çıkarılırken sessizce izlenip alkış mı tutulmalıydı?
Kentin geleceğini ilgilendiren hayati kararlarda halkın ve kamuoyunun ses çıkarmasını "siyaset yapmak" olarak yaftalamak, şeffaf ve hesap verebilir belediyecilik anlayışıyla bağdaşmaz. Kamu malını korumak için ses çıkarmak "siyaset" ise, evet, Mudanyalılar kentine ve geleceğine sahip çıkarak en doğru siyaseti yapmaktadır. Taşınmaz satışını alkışlamak belediyecilik değil; satışa dur demek kentin hakkını savunmaktır.
Satışı normalleştiren ve bunu yönetim başarısı ya da olağan bir kaynak üretimi gibi sunan anlayış, Mudanya’nın geleceğini ve öz kaynaklarını ipotek altına almaktadır. Kentin mülkleri, belediye yönetimlerinin bütçe açıklarını kapatacak birer "yedek akçe" veya "kolay para kapısı" görülemez.
Mudanya halkı, yöneticilerden kentin varlıklarını birer birer elden çıkarmasını değil; var olan kaynakları koruyarak yeni, üretken ve sürdürülebilir değerler yaratmasını beklemektedir.
Abdullah Enez EKİM
